'Sint Annaland in 1999 en later'

Heel wat gebeurtenissen zijn de revue al gepasseerd, het beeld van Sint Annaland is voor een groot gedeelte gevormd. In het jaar 2000 hoopt Sint Annaland zijn 525-jarig bestaan te vieren. Is Sint Annaland in al die jaren nu zoveel veranderd? Hebben de gebeurtenissen die in deze historie beschreven zijn werkelijk invloed gehad op de mensen en hun leefwijze? In dit hoofdstuk lopen we in grote lijnen de gebeurtenissen langs en geven we antwoord op de hierboven gestelde vragen.

Ring-Voorstraatdorp
Sint Annaland is een flink dorp met een plattegrond die in het noorden van Zeeland wel meer voorkomt: een hoofdstraat die Voorstraat heet en uitloopt op een kerkring, met parallelstraten en wat dwarsverbindingen. De Voorstraat vormt de verbinding tussen de kerk en de haven en heeft dus een centrale plaats. Vandaar de naam 'Voorstraatdorp '. Zo'n dorpstype bestond nog niet in de vroege Middeleeuwen. Omdat de Voorstraat in Sint Annaland aan de polderzijde afgesloten werd met een kerkring, wordt dit dorp ook wel 'Ring-Voorstraatdorp' genoemd.
Aan de plattegrond kun je ook zien dat alles van te voren goed gepland is.


Uitbreiding van het dorp realiseerde men gewoonweg door evenwijdig aan de Voorstraat enkele achterstraten met dwarsverbindingen aan te leggen. Hoofd- en zijstraten zijn dus loodrecht op elkaar georiënteerd.

Deze typische vorm is in de loop der jaren niet veranderd. Na de grote brand van 1692 moest het grootste gedeelte van Sint Annaland herbouwd worden. Toch is de oorspronkelijke vorm gespaard gebleven. Wel veranderde het dorpsgezicht. De huizen waren na de wederopbouw 'veel fraaijer', men gebruikte nu steen i.p.v. hout. Ook de inundatie van 1944 en alle andere gevechten tegen het zoute water veranderden de dorpsvorm niet, al had Sint Annaland in die periode veel schade geleden. Sint Annaland bleef een Ring-Voorstraatdorp!

De oude haven van Sint Annaland gedempt na de watersnoodramp van 1953
(Foto plaatsen) Onderstaande foto toont de oude haven van Sint Annaland. Deze haven lag in de bebouwde kom. Op de prentbriefkaart (ca. 1920) is dit duidelijker te zien. Bij vloed stond het havenplein af en toe onder water, zodat de bietenwagens niet gelost konden worden. Dit zorgde vaak voor problemen en tijdverlies.
Na de watersnoodramp is de oude haven gedempt in het kader van de stormbeveiliging. Dit had alles te maken met het Deltaplan. De haven moest buiten de bebouwde kom, buitendijks aangelegd worden, Op deze plaats kwam een nieuwe grotere haven. De schuine muurtjes, waarin bij hoog water de vloedplanken werden aangebracht om bij hoge vloeden het stijgende water tegen te kunnen houden, werden verwijderd omdat deze nu overbodig geworden waren. Nu profiteert Sint Annaland nog steeds van deze nieuwe haven, want naast schippers die hier tijdelijk verblijven is het een grote trekpleister voor toeristen geworden. De recreatie (watersport) is de laatste jaren alleen maar toegenomen. Een nieuwe bron van inkomsten voor Sint Annaland. Zo vernielde de stormramp van 1953 heel wat (zie hoofdstuk 10) en kostte het veel tijd om alles weer op te bouwen, maar bracht deze ramp tenslotte ook een verbetering van de situatie door deze genoemde herinrichting van het havengebied. Het genoemde probleem met de bietenwagens was nu ook van de baan. De foto hieronder laat de 'jacht- en handelshaven' van Sint Annaland zien.

Landbouw
In Sint Annaland is de landhouw jarenlang de enige bron van inkomsten geweest. Overal in Nederland zijn de aardappelen en de uien uit Sint Annaland bekend om hun goede kwaliteit. Vroeger werden deze producten per schip vervoerd Bij de oude haven was het dan een gezellige drukte. Dit alles is nu bijna verdwenen. Nog steeds is de landbouw een belangrijke bron van inkomsten voor veel mensen in Sint Annaland, maar het is niet meer de enige bron van inkomsten. Ook worden de producten niet meer per schip vervoerd. Het vervoer per schip werd vervangen door vervoer over de weg. Ondanks dat telt Sint Annaland nog veel schippers onder zijn bewoners, die hun waladres in Sint Annaland hebben. Ook nu zie je nog een 'gevulde' haven tijdens de Kerstdagen en Oud en Nieuw.

Godsdienst
Veel is in de loop van de jaren in Sint Annaland verdwenen of veranderd. In de meeste gevallen was het een verbetering, Het oude is verdwenen en leeft alleen in de herinnering voort. Vooral na 1900 is het dorpsbeeld ingrijpend veranderd. In 1899 werd een nieuwe hervormde kerk gebouwd (zie onderstaande prentbriefkaart van ca. 1920).


Deze nieuwe kerk werd gebouwd nadat de oude kruiskerk was afgebroken. Deze zogenaamde 'zaalkerk' kwam in de plaats van een monumentale kerk, die in onze tijd zeker niet afgebroken zou zijn. (De kruiskerk ziet u op onderstaande foto (gemaakt in 1893).

Gevolgen van de Tachtigjarige Oorlog wat betreft de godsdienst
De Tachtigjarige Oorlog heeft ook in Sint Annaland zijn sporen nagelaten wat betreft de godsdienst. Het dorp krijgt in deze periode haar eerste gereformeerde (Ned. Herv.) predikant: Matthijs van den Broecke. Tegenwoordig telt het dorp drie kerkgenootschappen. Naast de Ned. Hervormde Kerk heeft Sint Annaland een Gereformeerde Gemeente en een Gereformeerde Gemeente in Nederland. Tegenwoordig wordt het aantal mensen dat naar de kerk gaat per jaar minder. Hoewel minder dan in delen als de Randstad, zien we ook hier de secularisatie toenemen. Wel is het zo, dat Sint Annaland (en daarbij het gehele eiland Tholen) door de rest van Nederland gezien wordt als een gebied waar nog veel mensen naar de kerk gaan.

Onderwijs
In hoofdstuk acht wordt gesproken over een 'tweelokalige gemeenteschool' naast de kerk. Dit oude scholencomplex stond aan de Ring. De School met de Bijbel vormde samen met de openbare school één complex. Deze school werd met de grond gelijk gemaakt toen de onderhoudstoestand verslechterde, nadat er enkele jaren geen onderhoud meer aan was verricht. Hierdoor kwam de Hervormde Kerk beter tot zijn recht en op de plaats van de vroegere school werd een gazon met bloemperken aangelegd. Nu heeft Sint Annaland twee basisscholen: Een School met de Bijbel en een Openbare Basisschool. De dependance van de School met de Bijbel (de kleuterschool) is hieronder te zien.


Groei Sint Annaland
In hoofdstuk acht wordt gesproken over de algemene Nederlandse volkstelling. Sint Annaland telt op dat moment (1848) 1698 zielen. Nu, in 1999, is het aantal mensen dat in Sint Annaland woont ruim twee keer zo groot. Het dorp is, na Tholen, de grootste kern op het eiland Tholen. Het jaarlijkse geboorteoverschot is als een van de belangrijkste oorzaken te noemen.
Het krantenbericht, hieronder weergegeven,laat het geboorteoverschot van het jaar 1996 zien en het aantal inwoners op 1 januari 1997. Ook is het dorp de laatste jaren uitgebreid met nieuwe woonwijken. Mensen uit andere streken zochten hier een onderkomen.

sint-annaland. (krantenbericht uit "De Eendrachtbode d.d. 2 jan 1997)
In Sint-Annaland zijn vorig jaar na Tholen-stad de meeste kinderen geboren: 20 jongens en 36 meiden. Het aantal mensen dat overleed lag op 46. 23 mannen en ook 223 vrouwen. Opvallend is dat er vorig jaar in Stalland 63 mensen kwamen wonen, maar er ook 64 weer vertrokken. Al met al nam het dorp toe met 9 inwoners (-2 mannen en 11 vrouwen). Op 1 januari jongstleden telde Sint-Annaland 3438 mensen.

De mensen in Sint Annaland
Zijn de mensen in Sint Annaland veranderd in de loop der jaren? Het is moeilijk hierop een antwoord te geven, omdat van de vorige generaties niet veel bekend is. Pas vanaf deze eeuw weten we meer van de mensen in Sint Annaland. Wel is bekend dat men vroeger moest vechten voor het bestaan. Armoede was geen vreemd verschijnsel. Denk aan de achttiende eeuw! Daarnaast was er altijd de strijd tegen het water. Niet alle stormvloeden en overstromingen zijn behandeld. Alleen de belangrijkste en bekendste zijn beschreven. Steeds eiste de zee stukken land op en moest men opnieuw beginnen een bestaan op te bouwen. Dit is tegenwoordig anders. Sint Annaland is na de laatste grote overstroming van 1953 beschermt tegen het water dankzij de stormvloedkering. Ook zijn de verschillen tussen rijk en arm zijn niet meer zichtbaar aanwezig. In veel opzichten is Sint Annaland moderner geworden. Hieruit wordt meteen duidelijk dat een groot gedeelte van de Sint Annalanders zich niet meer afhankelijk voelt van God...

Kortom, de Sint Annalandse mens is in de loop der jaren wel veranderd. Vroeger moest hij zwoegen om zijn brood te verdienen, tegenwoordig krijgt bijna iedereen de kans om door te leren. Vroeger was het eiland Tholen erg geïsoleerd. Dankzij de Thoolse brug veranderde dit en tegenwoordig is geen afstand te groot. Ook dankzij de media weet de Sint Annalander veel meer van de wereld. Wel is het zo dat de oudere generatie, de mensen die de Tweede Wereldoorlog en de watersnoodramp meegemaakt hebben, heel anders tegen het leven aankijken als de jongere generatie. Zij dragen herinneringen met zich mee, die voor ons, jongeren, niet voor te stellen zijn...

 

Voor hoofdstuk13 klik op pijl naar rechts , naar hoofdstuk11 klik op pijl naar links Terug naar begin klik op HISTORIE