'Het begin van de geschiedenis van Sint Annaland'

Driekoningen 1475.
Hertog Karel de Stoute is in een uitstekende stemming. Fonkelend zijn de wijnkelken doorgegeven. Aan een zwaar eiken, gotisch tafeltje heeft zijn hofsecretaris de ganzenveer gescherpt. Dan krast de pen over het perkament, terwijl de dikke waskaars spaarzaam licht en veel schaduw samenstrengelt. Hertog Karel, losjes leunend tegen een van de pilaren, het halflege wijnglas wat nonchalant in de linkerhand geklemd, dicteert: "Brieve van Octroye, gegeven tot Brugge, Anno 1475, Janyary 6."
Sierlijk komen de woorden op papier:
"Karel, Hertog van Bourgondien, Grave van Holland en Zeeland, is van wegen syn beminde Plichte, de Vrouwe van Ravenstein, daer toe gemagtigt van haeren Man, den Heer van Ravenstein... ".

Sint Annaland in wording...
De stichtingsakte van een toekomstig Sint Annaland wordt hier in het paleis te Brugge werkelijkheid. Anna van Bourgondie krijgt van haar neef eigenlijk niets meer dan schor en kreek als geschenk, maar tegelijkertijd is er wel voldoende mogelijkheid om het geheel te bedijken. Al lijkt het op dit moment nog helemaal niet op een gemeenschap in ontwikkeling, op deze Driekoningen 1475 wordt hiervoor wel de doorslag gegeven.

Wie was Anna van Bourgondië.
Anna van Bourgondië was een 'bastaarddochter' van Philips de Goede. Haar moeder was Jola Prallela, een adellijke Spaanse. Anna was getrouwd geweest met Adriaan van Borselen, heer van Brigdamme, Souburg, Duiveland enz. In 1468 sterft Van Borselen.
Anna blijft niet lang weduwe, in 1469 treedt zij opnieuw in het huwelijk, nu met Adolf van Kleef, beer van Ravenstein. Met hem bespreekt zij de mogelijkheid om de slikken en schorren door haar eerste man nagelaten, te bedijken. Adolf stemt hiermee in en eind 1474 gaat het verzoek naar Brugge, naar haar halfbroer Karel (opvolger van Philips de Goede), die haar echter altijd 'sijne beminde Nichte' noemt.

Inpoldering
Pas in 1476 (om precies te zijn op 4 maart) begint de inpoldering. Malland, Hannevosdijk, Den Haemel en de 's Graevenkreecke worden door inpoldering omgezet in kostbaar bouwland. Op de Molendijk, toen nog zonder molen en deel van de pas aangelegde zeewering, ontstaan al snel de eerste woninkjes. Tegen het eind van dit jaar is de bedijking voltooid. In de loop van het volgende decennium krijgt het dorp haar daadwerkelijke vorm en bebouwing in een typisch laat 15e eeuwse stijl. De natuurlijke omgeving van het dorpje zorgt ervoor dat de inwoners vooral van de landbouw moeten leven.

De naam Sint Annaland
Anna, die op verzoek van haar moeder vernoemd is naar de heilige Anna, moeder van Maria en schutspatrones van de gehuwde vrouwen, wenst dat de nieuwe gemeente de naam zal dragen van een in de Rooms Katholieke kerk vereerd heilige: Sinte Anna. Tegelijkertijd kan Sint Annaland op deze manier de naam van de stichtster zelf dragen. In het oude wapen van de vroegere gemeente, zie afbeelding hieronder, is de Heilige Anna afgebeeld, samen met Maria en Christus. Niet veel later zal Sint Annaland alle voorrechten van een ambachtsheerlijkheid verkrijgen.

Godsdienst
In 1486, tien jaar na het voltooien van de bedijking, wordt de eerste mis opgedragen aan Anna van Bourgondie in de door haar geschonken parochiekerk aan het eind van de Langestraat (de tegenwoordige Voorstraat). Dit is te verklaren, omdat Anna godsdienstig was opgevoed. De parochiekerk, omgeven door een gracht, wordt door Anna van Bourgondie zelf ingewijd.
Tien jaar eerder had hier het getij nog vrij spel, nu bidden ambachtsvrouwen, genodigden en dorpelingen om zegen en voorspoed en om een goede toekomst voor de ambachtsheerlijkheid van hen allen.

Boudewijn van Bourgondië
Het huwelijk van Anna en Adolf blijft helaas kinderloos. Anna heeft echter een (stief)broer waarop zij erg gesteld is: Boudewijn van Bourgondie. Hij betekent heel veel voor haar en steunt haar op allerlei manieren. Dankzij een goede samenwerking tussen hem en Anna wordt in 1492 in Sint Annaland een klooster gebouwd voor de kruisbroeders. Dit klooster bevond zich op de plaats waar tegenwoordig Nieuwstraat 2 is (door de oudere Sint Annalanders wordt het perceel Nieuwstraat 2 nog steeds 'het klooster' genoemd). De kruisbroeders, die een kruis op arm of borst droegen, leefden vooral volgens de regels van Augustinus.
Deze plaatselijke stichting geniet speciale aandacht van Anna en haar stiefbroer. Heel wat goederen en land wordt door hen aan het klooster geschonken. Om de toekomst van het klooster in zekerheid te stellen, roept zij zelfs een aantal beschermende maatregelen in het leven. Ondanks de goede 'zorgen' van Anna en Boudewijn gedijt het kloosterleven niet op de nieuw verworven grond. Na enkele tientallen jaren verdwijnt het. In november 1498 draagt Anna van Bourgondie de Sint Annalandse ambachtsheerlijkheid op aan haar (stief)broer Boudewijn.

Sint Annaland... een dorp in wording. Dat deze nieuwe gemeenschap naast voorspoed ook veel tegenspoed gekend heeft, wordt duidelijk in de volgende hoofdstukken.

Voor hoofdstuk4 klik op pijl naar rechts, naar hoofdstuk2 klik op pijl naar links Terug naar begin klik op HISTORIE