'Sint Annaland in de achttiende eeuw'

De achttiende eeuw: een tijdperk van verval. Handel en industrie hebben het zwaar te verduren door buitenlandse concurrentie. De verschillen tussen arm en rijk zijn enorm. Terwijl het grootste gedeelte van de bevolking onder de armoedegrens leeft, wordt het geld door de rijken over de balk gesmeten. Zo sober men leefde in de Gouden Eeuw, zo uitbundig doet men het in deze eeuw. Frankrijk is hierbij het grote voorbeeld. De pruikentijd is aangebroken...

De ambachtsheerlijkheid
De ambachtsheren en -vrouwen van Sint Annaland wisselen elkaar gestaag af. In 1720 wordt de zoon van Constance Theodora, Constantijn Hoeuft, ambachtsheer van Sint Annaland.
In dat jaar sterven zijn heide ouders. In 1727 verkoopt hij zijn ambachtsheerlijke rechten aan zijn neef Constantijn Huygens, deze was getrouwd met Philippine Doublet. Als Constantijn Huygens in 1740 sterft, wordt aanvankelijk zijn dochter Suzanna Louise ambachtsvrouwe, maar twee jaar daarna haar moeder, douairière Huygens-Doublet.
Zij is dan degene die in Sint Annaland de zogenaamde lage en middelbare rechtspraak uitoefent (de hoge rechtspraak was voorbehouden aan de baljuw van Zierikzee). In 1770 gaan de rechten weer terug op dochter Suzanna Louise, die dan inmiddels weduwe is van wijlen de graaf van Wassenaar. In april 1788 wordt een familielid, de heer Johan Philips Hoeuft, ambachtsheer van Sint Annaland.

De Franse Revolutie en haar gevolgen
In 1789 breekt de Franse Revolutie uit. Lodewijk de Zestiende eindigt in 1793 zijn leven onder de guillotine. In 1795 komen de Fransen in ons land, dat dan de Bataafse Republiek genoemd wordt. Dit betekent het einde van onze oude staatsvorm, de statenbond. We krijgen een staatsvorm, die een kruising vormt tussen bezet gebied en vazalstaat (afhankelijke staat).
De aanwezigheid van de Fransen brengt de nodige wettelijke veranderingen en beperkingen met zich mee. Zo vinden in het jaar 1796 voor het eerst algemene verkiezingen plaats. De Fransen eisen van dominees een loyaliteitsverklaring, maar velen van hen weigeren de gevraagde eed op de Franse constitutie af te leggen. Ook de Sint Annalandse dominee Van de Vondel weigert en wordt daarop meteen uit zijn ambt ontzet...
In ditzelfde jaar (1796) krijgt Sint Annaland een nieuwe ambachtsheer: de dertien (!) maanden oude Leonard Jan Philips, zoon van Johan Philips Hoeuft. Drie jaar later zal in Frankrijk een jonge generaal, Napoleon Bonaparte, de macht grijpen. Dit zal ook voor Sint Annaland gevolgen hebben...

Armoede
Het einde van de achttiende / begin van de negentiende eeuw is voor Nederland een zeer moeilijke periode. Op economisch gebied gaat het zeer slecht. De staatsschulden zijn enorm. Nederland is failliet. Ook in Sint Annaland slaat de armoede toe. Dit is vooral te zien aan het aantal migraties in die jaren. Columbus heeft net de Nieuwe Wereld ontdekt en menig Sint Annalander wil zijn geluk aan de andere kant van de oceaan beproeven.

Inlijving bij Frankrijk

In 1810 wordt Nederland bij Frankrijk ingelijfd, zo komen we onder het bewind van Napoleon. Ook in Sint Annaland blijft de komst van Napoleon niet onopgemerkt. We zien de invloed vooral in zaken als de naamgeving en de beruchte, en ook gevreesde, militaire loting.
Ook veel Sint Annalanders worden als garnizoensoldaat in de legioenen van Napoleon ingelijfd...

Blijvende veranderingen

In 1815 is het al gedaan met de macht van Napoleon. Het jaar daarvoor, in 1814, hadden de laatste Franse troepen Zeeland verlaten. De provincie is dan al onderdeel van het nieuwe Koninkrijk der Nederlanden waar koning Willem I over regeert. Deze terugkeer van de Oranjes betekent niet het herstel van het oude regime. Veel van de door de Fransen ingevoerde veranderingen worden doorgezet. Een van die veranderingen is tot op de dag van vandaag zichtbaar in Sint Annaland. De ambachtsheren krijgen lang niet al hun rechten terug. De dorpen zouden voortaan bestuurd worden door een burgemeester en wethouders. In het volgende hoofdstuk zal ik genoemde verandering uitvoerig bespreken.

 

Voor hoofdstuk8 klik op pijl naar rechts , naar hoofdstuk6 klik op pijl naar links Terug naar begin klik op HISTORIE